तर्करसिकाः — तत्त्वचिन्तामणेः सूक्तयः

गङ्गेशोपाध्यायविरचितः तत्त्वचिन्तामणिः नव्यन्यायस्य मूलग्रन्थेषु अन्यतमः। अस्मिन् ग्रन्थे प्रमाणनिरूपणे बहवः सुन्दराः सूक्तयः विद्यन्ते, याः पाठकानां मनसि चिरं तिष्ठन्ति। अत्र तासां सङ्ग्रहः क्रियते।

तर्करसिकलक्षणम्

प्रत्यक्षपरिकलितमप्यर्थमनुमानेन बुभुत्सन्ते तर्करसिकाः।

न हि करिणि दृष्टे चीत्कारेण तमनुमिमतेऽनुमातारः॥

भावार्थः — तर्करसिकाः नाम ते विद्वांसः ये प्रत्यक्षेण ज्ञातमपि विषयं पुनरनुमानेन ज्ञातुम् इच्छन्ति। न हि गजे प्रत्यक्षेण दृष्टे सति अनुमातारः तस्य चीत्काररूपेण शब्देन पुनः अनुमानं कुर्वन्ति। टिप्पणी — अयं श्लोकः तर्कशास्त्रस्य रसिकानां स्वभावं सुन्दरतया वर्णयति। प्रत्यक्षस्य प्राधान्येऽपि अनुमानस्य स्वतन्त्रमूल्यं सिद्धान्ततः स्थापयति। तर्कस्य पठने ज्ञाने च या रसानुभूतिः, सा केवलं सिद्धिलाभार्थं न, अपितु युक्तिविचारस्यैव आनन्दार्थम्।

---

अधिकाः सूक्तयः

(इतोऽपि सूक्तयः कालेन अत्र योजयिष्यन्ते।)